დღესაც მრავალი ოჯახი იყენებს ე.წ. „სოფლის ტუალეტს“, რომელიც არ არის მიერთებული ცენტრალურ კანალიზაციაზე და სადაც ფეკალური მასა გროვდება მიწაში მოწყობილ ორმოში. ასეთი პრაქტიკა არა მხოლოდ მოძველებულია, არამედ წარმოადგენს სერიოზულ საფრთხეს ადამიანის ჯანმრთელობისთვის, გარემოსთვის და განსაკუთრებით ბავშვებისა და მოზარდებისთვის.

ფეკალური მასა, რომელიც ღია ან არასათანადოდ დახურულ ორმოში გროვდება, იქცევა ბუზების, ტარაკნებისა და სხვა მწერების გამრავლების კერად. ბუზები პირდაპირ ეხებიან ფეკალურ მასას, შემდეგ კი ჯდებიან საკვებზე, ჭურჭელზე, კარის სახელურებზე, ბავშვების სათამაშოებზე და ადამიანის სხეულზე. ამ გზით ისინი ავრცელებენ დაავადების გამომწვევ მიკროორგანიზმებს და ქმნიან ინფექციების გავრცელების მუდმივ საფრთხეს. ჯანდაცვის საერთაშორისო ორგანიზაციები ფეკალურ დაბინძურებას და არასათანადო სანიტარიას დაავადებების გავრცელების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად მიიჩნევენ.

ყველაზე დაუცველ ჯგუფს წარმოადგენენ ბავშვები და მოზარდები. მათი იმუნური სისტემა ხშირად უფრო მგრძნობიარეა ინფექციების მიმართ, ხოლო ჰიგიენის წესების არასრულყოფილად დაცვა ზრდის დაავადების რისკს. დიარეა დღემდე ბავშვთა ჯანმრთელობის ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული პრობლემაა მსოფლიოში და პირდაპირ კავშირშია დაბინძურებულ გარემოსთან, წყალთან და არასათანადო სანიტარიასთან.

ასეთი ობიექტები შეიძლება გახდეს შემდეგი დაავადებებისა და ინფექციების გავრცელების წყარო:

• ენტეროვირუსული ინფექციები
• მწვავე დიარეა
• დიზენტერია
• სალმონელოზი
• შიგელოზი
• ეშერიხიოზი (E. coli ინფექციები)
• ნოროვირუსული და როტავირუსული ინფექციები
• ჰეპატიტი A
• პარაზიტული დაავადებები
• ნაწლავური ჭიები და ჰელმინთოზები
• კანისა და თვალის ზოგიერთი ინფექცია
• ალერგიული და მწვავე ალერგიული რეაქციები

განსაკუთრებით საგანგაშოა შემთხვევები, როდესაც ფეკალური მასა წლების განმავლობაში გროვდება ღია ან ნახევრად ღია ორმოში. ასეთ პირობებში ადგილი იქცევა მუდმივ ბიოლოგიურ კერად, საიდანაც დაავადების გამომწვევი მიკროორგანიზმები გარემოში ვრცელდება. ბუზები სწორედ ასეთ ადგილებში მრავლდებიან და შემდეგ მექანიკურად გადააქვთ მავნე მიკრობები ადამიანებთან.

ფეკალური მასების ხანგრძლივი დაგროვებისას მიმდინარეობს ორგანული ნივთიერებების ლპობის პროცესი, რომლის შედეგადაც გამოიყოფა სხვადასხვა მავნე აირი და გაზი, მათ შორის ამიაკი, გოგირდწყალბადი, მეთანი და სხვა ქიმიური ნაერთები. აღნიშნული ნივთიერებები ჰაერს აბინძურებს და მათი მუდმივი ან ხშირი შესუნთქვა შეიძლება დაკავშირებული იყოს სასუნთქი გზების გაღიზიანებასთან, ქრონიკული ხველის განვითარებასთან, ალერგიული ფონის გაძლიერებასთან, ბრონქების მომატებულ მგრძნობელობასთან და ასთმისა თუ ასთმის მსგავსი სიმპტომების გამოვლენის ან გამწვავების რისკთან. განსაკუთრებით მაღალი საფრთხის ქვეშ იმყოფებიან ბავშვები, ხანდაზმულები და ის პირები, რომლებსაც უკვე აქვთ სასუნთქი სისტემის დაავადებები ან ალერგიული მიდრეკილება. სწორედ ამიტომ დაუშვებელია ფეკალური მასების ღია ან არასათანადოდ დაცულ ორმოებში დაგროვება საცხოვრებელ გარემოსთან ახლოს. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით, ასეთი ობიექტები მაქსიმალურად უნდა იყოს მოშორებული საცხოვრებელ სახლებს, სათამაშო მოედნებსა და ადამიანების მუდმივი ყოფნის ადგილებს, ხოლო პრევენციული მიდგომის ფარგლებში მიზანშეწონილია მათი განთავსება მინიმუმ 250–300 მეტრის დაშორებით, რათა შემცირდეს როგორც მავნე აირების ზემოქმედება, ასევე უსიამოვნო სუნის, მწერების და სხვა ანტისანიტარიული ფაქტორების გავლენა მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე.

თანამედროვე სანიტარული მოთხოვნების მიხედვით, ფეკალური ნარჩენების შეგროვება უნდა ხდებოდეს ჰერმეტულად დახურულ სისტემაში. სეპტიკური ავზი უნდა იყოს სრულად დალუქული, გამართული და დაცული გარემოსთან პირდაპირი კონტაქტისგან. დაუშვებელია ფეკალური მასის ღიად დაგროვება ან ისეთი კონსტრუქციის არსებობა, რომელიც მწერების შეღწევის საშუალებას იძლევა.

ტუალეტის შენობა უნდა იყოს კაპიტალურად მოწყობილი, მყარი კონსტრუქციით, ადვილად გასაწმენდი ზედაპირებით და ყველა სავენტილაციო ღიობი აღჭურვილი უნდა იყოს მწერების საწინააღმდეგო დამცავი ბადეებით. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის რეკომენდაციებიც მიუთითებს, რომ მსგავსი სისტემები უნდა იყოს დაცული ბუზებისა და სხვა მწერების შეღწევისგან.

ასევე კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ასეთი ობიექტების საცხოვრებელი სახლებიდან მაქსიმალურად მოშორებით განთავსება. ჯანმრთელობის დაცვის ინტერესებიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია მინიმუმ 260 მეტრის დაშორების პრინციპის დაცვა, რათა შემცირდეს სუნის, მწერების, მიკრობული დაბინძურებისა და ყოველდღიური კონტაქტის რისკი.

XXI საუკუნეში ფეკალური მასის ღია ორმოში დაგროვება და მისი ბუზებთან, მწერებთან და გარემოსთან კონტაქტი არ შეიძლება ჩაითვალოს ნორმალურ პრაქტიკად. ეს არის ანტისანიტარია, რომელიც საფრთხეს უქმნის არა მხოლოდ ერთი ოჯახის, არამედ მთელი დასახლების ჯანმრთელობას. თანამედროვე საზოგადოებაში აუცილებელია მსგავსი სისტემების ჩანაცვლება ჰერმეტული სეპტიკური ავზებით ან ცენტრალურ საკანალიზაციო ქსელთან მიერთებით, რათა დაცული იყოს ადამიანების ჯანმრთელობა, განსაკუთრებით კი ბავშვებისა და მომავალი თაობების უსაფრთხოება.

1. რა არის ტოქსიკური პოზიტიურობა?

2. 10 რამ, რაც ნაცნობი იქნება, თუ მგრძნობიარე ადამიანი ხარ

3. 10 გზა სეზონურ დეპრესიასთან გასამკლავებლად

4. 10 რამ, რასაც ჰარი პოტერი მენტალურ კეთილდღეობაზე გვასწავლის

5. 10 ტყუილი, რომელსაც შენი შფოთვა გეუბნება

6. რიცხვებში მოქცეული მექანიკური ცხოვრება — რატომ არ უნდა ვითვლიდეთ ყველაფერს?

7. ნარცისიზმი — ყველაფერი, რაც პიროვნული აშლილობის შესახებ უნდა იცოდეთ

8. 10 რჩევა, რომელიც ტოქსიკური ურთიერთობისგან განკურნებაში დაგეხმარება

9. გადაჭარბებული ოცნება — როცა ფანტაზიების სამყაროს თავს ვერ აღწევ

10. დაბოლოს, რა მოხდებოდა, ფიზიკური ჯანმრთელობის პრობლემებზეც რომ ისე ვსაუბრობდეთ, როგორც მენტალურზე